BATYRVERSE

Тарих

Сюжеттік желілер

Қазақ тарихының шешуші кезеңдері — оқиғалар, шайқастар және оларды жасаған батырлар.

    01Жоңғар соғыстары1643–1758
    02Исатай–Махамбет көтерілісі1836–1838

Желі 01 · 1643–1758

Жоңғар соғыстары

XVII–XVIII ғасырлардағы қазақ-жоңғар соғыстары — қазақ халқының тәуелсіздігі мен жерінің тұтастығы үшін жүз жылдан астам уақытқа созылған күрес. «Ақтабан шұбырынды» апатынан кейін үш жүздің батырлары біріккен қолмен жауға тойтарыс берді.

Негізгі оқиғалар

  1. 1643

    Орбұлақ шайқасы

    Жәңгір хан бастаған шағын қазақ жасағы тау шатқалын пайдаланып, әлдеқайда көп жоңғар әскерін тоқтатты.

  2. 1723

    Ақтабан шұбырынды

    Жоңғарлардың кенет шабуылы халықты жаппай босқыншылыққа ұшыратты — «Ұлы апат жылдары» басталды.

  3. 1726

    Ордабасы жиыны

    Үш жүздің өкілдері бірігіп, жауға қарсы ортақ қол жасақтау туралы шешім қабылдады.

  4. 1729

    Аңырақай шайқасы

    Біріккен қазақ қолы Балқаш көлінің оңтүстігінде жоңғарларды ойсырата жеңді. Жау «аңыраған» жер — Аңырақай атанды.

  5. 1741–1743

    Абылай тұтқында

    Жас сұлтан Абылай жоңғарлардың қолына түсіп, дипломатия арқылы босатылды. Кейін ол Қабанбаймен бірге шешуші жорықтарды басқарды.

  6. 1756–1758

    Жоңғар хандығының құлауы

    Цин империясының жорықтары мен ішкі дағдарыс нәтижесінде Жоңғар хандығы жойылды. Қазақтар ата-мекенінің көп бөлігін қайтарды.

Басты тұлғалар

Желі 02 · 1836–1838

Исатай–Махамбет көтерілісі

Бөкей ордасындағы шаруалардың Жәңгір хан мен патша әкімшілігіне қарсы көтерілісі. Жердің тартып алынуы, ауыр алым-салық пен сұлтандардың озбырлығы халықтың наразылығын тудырды. Көтерілісті батыр Исатай Тайманұлы мен ақын Махамбет Өтемісұлы басқарды.

Негізгі оқиғалар

  1. 1801

    Бөкей ордасының құрылуы

    Бөкей сұлтан бастаған қазақтар Жайық пен Еділ аралығына қоныстанып, Ішкі Орда құрылды.

  2. 1823

    Жәңгір хан билігі

    Жәңгірдің тұсында жерлер сұлтандар мен ауқаттылардың меншігіне берілу күшейіп, қарапайым халықтың жағдайы нашарлады.

  3. 1836

    Көтерілістің басталуы

    Исатай мен Махамбет хан әкімдеріне бағынбай, шаруаларды өз төңірегіне топтастырды.

  4. 1837

    Хан ордасына жорық

    Күзде көтерілісшілер Хан ордасын қоршады, бірақ 15 қарашада Тастөбе түбінде жазалаушы әскерден жеңіліп, Жайықтың арғы бетіне өтті.

  5. 1838

    Ақбұлақ шайқасы

    12 шілдеде Ақбұлақ өзені маңындағы шайқаста Исатай қаза тапты. Көтеріліс басылды.

  6. 1846

    Махамбеттің қазасы

    Күресін жалғастырған ақын 20 қазанда жалдамалы адамдардың қолынан қаза тапты. Оның жырлары ел жадында қалды.

Басты тұлғалар

Бейне